تبلیغات
روانشناسی اجتماعی - مصرف مشروبات الکلی در ایران ؟؟؟؟؟
انسان مولود شرایط نیست.شرایط مخلوق انسان است

مصرف مشروبات الکلی در ایران ؟؟؟؟؟

سه شنبه 7 مهر 1388 05:35 قبل از ظهر

نویسنده : ر.ع
ارسال شده در: آسیب شناسی مردان ،

 

مدتی فبل ۱۵ نفر در اثر مصرف مشروبات الکلی تقلبی در ایران جان خود را از دست دادند. حادثه ای که چندان تازگی نداشته و همه ساله گزارش هایی در مورد مرگ عده ای بدلیل صرف آنها در میهمانی ها و مجالس عروسی انتشار می یابد.

نوشیدن مشروبات الکلی از ابتدای انقلاب ایران در سال ۱۳۵۷ ممنوع شده و این ممنوعیت تا به امروز به قوت خود باقی است.

در جریان انقلاب ایران، نیروهای انقلابی مسلمان با حمله به مشروب فروشی ها نشان می دادند که یکی از اعتراضاتشان به حکومت محمد رضا پهلوی همین “شرب خمر” است. چیزی که اسلام آن را به هیچ وجه تحمل نمی کند.

به گزارش خبرنگار سایت پزشکان بدون مرزبه نقل از بی بی سی ، با گذشت بیش از دو دهه از پیروزی انقلاب در ایران و تلاش حکومت اسلامی برای مبارزه با مصرف مشروبات الکلی، تولید و توزیع این گونه نوشیدنی ها همچنان ادامه دارد و به گفته مسئولان نیروی انتظامی همه ساله صدها هزار لیتر نوشیدنی الکلی تولید داخل و خارج توسط این نهاد کشف و معدوم می شود.

به باور بسیاری، اعمال ممنوعیت نه تنها باعث توقف مصرف نوشیدنی های الکلی نشده، بلکه باعث شده سوء استفاده از الکل به صورت یک مشکل فزاینده و غیر قابل کنترل در ایران بروز کند.

از یک سو برخی از فروشندگان با استفاده از الکل صنعتی و تولید “مشروبات تقلبی” همه ساله قربانیان زیادی می گیرند و از دیگر سو، عواقب نوشیدن مشروبات الکلی از جمله تصادفات رانندگی و درگیری های خیابانی بیش از پیش به چشم می خورند.

اما جدا از شناخت علل علاقه برخی به نوشیدن الکل، اینکه چگونه این افراد به رغم محدودیت ها و ممنوعیت ها به مشروبات الکلی دست می یابند موضوع گزارشی است که می خوانید.

‘شراب انداختن’

بابام معتقده مشروب براش اومد داره. انگوری نیست که بیندازه و شراب نشه. زمانی که بعد از ۵-۶ سال دوباره مشروب انداخت، خونه خرید، ماشین خرید و خیلی اتفاق های خوب دیگه هم براش افتاد. از اون زمان به بعد، هر سال شراب می اندازه.”

این ها را بهروز، جوانی بیست و دو ساله می گوید که امسال برای اولین بار خودش عرق کشی کرده است.

البته عرق گرفتن و شراب انداختن، روش مرسوم همه ایرانی هایی نیست که مشروبات الکلی مصرف می کنند.

وقتی از آیلار که چند سالی است از یکی از شهرستان های شمالی ایران به تهران نقل مکان کرده، پرسیدم آیا در منطقه شما هم مشروبات خودشان را در خانه تولید می کنند، گفت: “خیلی کم پیش می آید که مصرف کننده مشروبات، خودش سازنده آن ها هم باشد. کسانی هم که مصرف بالایی دارند، ساقی (تهیه کننده شراب) مخصوص دارند. بعضی ها حتی از چند ساقی، شراب تهیه می کنند که همیشه در دسترس باشند.”

اما در خرید مشروب و عرق باید به آدم های مطمئن مراجعه کرد. قاطی کردن آب در عرق و اضافه کردن انواع قرص های خواب آور با آن، از جمله کارهایی است که در فروش غیر قانونی مشروبات الکلی رواج پیدا کرده است.

بهروز در همین رابطه تعریف می کند: “یکی از عرق فروش هایی که ما جنسمان را از او تهیه می کردیم، جلوی خود ما ۲۰ لیتر عرق را در ظرف های ۴ لیتری می ریخت و با آب قاطی می کرد و برای فروش کنار می گذاشت.”

‘جنس خوب’

افرادی که مصرف کننده مشروبات الکلی هستند، عرضه کنندگان این مواد را هم می شناسند. این افراد حتی در شهرهای مذهبی مانند یزد هم می توانند شراب مورد مصرف خود را پیدا کنند.

محمود، جوان سی ساله تهرانی، خاطره سالی را تعریف می کند که برای ماموریت اداری به یزد رفته بود و برای خودش و دوستانش عرق تهیه کرده بود: “به پارک نزدیک محل اقامتمان رفتیم. از کنار عده ای که آنجا پرسه می زدند گذشتیم و با اشاره چشم به یکی از آن ها فهماندیم که مشتری هستیم. جلو آمد، سفارش گرفت، سوار موتور شد و ظرف چند دقیقه چیزی را که می خواستیم تحویلمان داد.”

شاید برای افرادی که مصرف تقریبا ثابت مشروبات الکلی دارند، تهیه این مواد در تهران کمی ساده تر باشد.

بهروز در مورد تهیه عرق و مشروب، به عنوان یک مشتری، نظر مشخصی دارد: “عرق و مشروب را باید از آدم های مطمئن گرفت. در همه شهرها هم این آدم ها هستند. به دست آوردن شراب و عرق کار خیلی مشکلی نیست. فقط باید بتوانی جنس خوب تهیه کنی. وقتی مدتی مشتری یکی از همین آدم ها بودی و به تو اعتماد کردند، جنس خوب می دهند. اما اگر تو را نشناسند، آب هم قاطی عرق می کنند و می فروشند.”

او در ارایه نظرش، به هیچ کدام از محدودیت های دولتی و عرفی هم فکر نمی کند. از او می پرسم، مگر کسانی را که مشروب رد و بدل یا مصرف می کنند، دستگیر نمی کنند؟ در جواب خیلی خونسرد می گوید: “تا حالا خودم را نگرفته اند، اما بعضی ازدوستانم را چرا. اما هیچکدام شان به دادگاه و شلاق نرسیدند. با ۲۰ یا ۳۰ هزار تومان خودشان را آزاد کردند. رقمش هم بستگی به این داشته که چی همراه داشتند و چقدر بوده.”

ترس از شلاق

نیروهای دولتی و بسیجی ها علاوه بر کنترل معابر در برخی از محله ها و زمان ها، وارد خانه هایی هم که محل مصرف این مواد هستند، می شوند. اما مداخله پلیس در میهمانی ها و جمع های دوستانه بیشتر زمانی اتفاق می افتد که اطرافیان از سر و صدا و پایکوبی های غیر متعارف جوانان به پلیس شکایت کنند.

اما همیشه نتیجه این مداخلات، انتقال به پایگاه نیروی انتظامی و دادگاهی شدن نیست.

آیلار می گوید: “یک بار که منزل یکی از دوستانم مهمانی بود، فردی با لباس نیروی انتظامی آمد دم در. همه ما آن قدر مست بودیم که تا لحظاتی متوجه حضور او نشدیم. آخر سر هم ۵۰ هزار تومان دادیم و رفت.”

اما او از شلاق خوردن اش می ترسد: “یک شب که با دوستانم مشروب فراوان خورده بودیم، نزدیک خانه، چند نفر بسیجی جلوی ما را گرفتند. بوی مشروب بالا می زند و کسی که مصرف نکرده، کاملا متوجه اش می شود. جوانی که نزدیک من بود می گفت چرا مشروب خورده ای و من انکار می کردم. بالاخره حاج آقا آمد و گفت تو جای پسر منی، نخور. در تمام این مدت فقط به این فکر می کردم که درد شلاق را چطور تحمل کنم.”

با این حال نه او و نه بهروز، هیچ کدام به خاطر نگرانی از عواقب بعدی آن، از تهیه و مصرف مشروبات منصرف نشده اند.

اولین تجربه

برای خارجی ها اما ظاهرا این سخت گیری ها در مراسم رسمی و در هتل ها وجود ندارد. سهیلا، خبرنگار یکی از روزنامه های سراسری، وقتی از دو نفر از کارشناسان ژاپنی که میهمان ایرانی ها بودند، درباره بهترین خاطره شان از سفر به ایران می پرسد، پاسخ کوتاهی می شنود، “شراب شیراز”، آن ها تعریف شراب شیراز را از ترجمه اشعار حافظ شنیده بودند.

آیا شراب در ایران، تنها در میان خانواده های غیر مذهبی، ارامنه یا غیر مسلمان ها رواج دارد؟ مادر بهروز نماز می خواند و پدر بزرگ پدری اش هم فرد شناخته شده و با ایمانی بوده است.

خودش درباره نوع نگاه خانواده اش به شراب این گونه توضیح می دهد: “مادرم نماز می خواند، مشروب هم نمی خورد، بابام مشروب می اندازد و می خورد، نماز هم نمی خواند.”

در خانه آیلار هم وضع مشابهی حاکم است: “در جمع خانواده های ما، زنان لب به مشروب نمی زنند، مردان هم آزادند، اما در ماه های محرم و صفر مشروب نمی خورند. در ماه رمضان هم معمولا مشروب مصرف نمی شود، حتی اگر مصرف کننده، روزه نگیرد. با این حال خیلی ها هستند که نماز می خوانند اما مشروب هم مصرف می کنند.”

از آیلار می پرسم مشروب خوردن را از کجا شروع کردی؟ “گروه دوستان، اولین جایی است که برای نوجوانان و جوانان در منطقه ما، خوردن مشروبات الکلی در آن شروع می شود. در خانواده های ما، بچه ها، خودشان تمایلی ندارند شروع این کار در خانه باشد.”

اما بهروز، جوان تهرانی، این تجربه را وقتی سال سوم نظری بوده، در خانه خودشان داشته است.

البته جوانان زیادی هم هستند که علاقه ای به مصرف مشروبات الکلی ندارند اما بعضا خود شاهد بدست آوردن آسان آنها بوده اند.

هومن، جوان مذهبی اهل تهران هم مشروب را اول بار در دوران دانشجویی اش در اهواز سر سفره دیده است. او گرچه خودش اهل خوردن مشروب نبود، اما دیده بود که به دست آوردن شراب و عرق برای بچه های جنوبی یا شهرستانی ها و تهرانی هایی که اهلش بودند و در آنجا اقامت داشتند چندان مشکل نیست.

‘ام الفساد’

محدودیت های موجود، گرچه برای جوانان و افرادی که علاقه مند به مصرف مشروبات الکلی هستند، شرایط مطلوبی محسوب نمی شود، اما خیلی از مذهبی ها، این وضع را به شرایط قبل از انقلاب ترجیح می دهند: “شب های شنبه سر پل تجریش، پر بود از آدم های مستی که تلو تلو می خوردند و گوشه و کنار خیابان استفراغ می کردند.”

از نظر این افراد همه کسانی که مشروب مصرف می کنند عقل شان زایل می شود و رفتاری می کنند که دور از شان انسان است. محمد حسین، مرد میان سالی که دوره جوانی اش را با عقاید تند مذهبی در حکومت پهلوی دوم سپری کرده است، در این باره، خاطره دوران سربازی اش را به یاد می آورد: “وقتی برای گذراندن دوره سربازی به پادگان شیراز رفته بودم، شب های تعطیل، تفریح بچه ها دور هم جمع شدن و مشروب خوردن بود. در این میان بچه ها بعد از مست شدن، کارهایی می کردند که ارزششان برای ما از بین می رفت.”

وقتی از محمد حسین پرسیدم آیا روش قهری موجود، که به پنهانی شدن مصرف مشروبات الکلی منجر شده، از نظر عقاید مذهبی او روش درستی است، پاسخ می دهد: “باید به گونه ای عمل کرد که نخوردن مشروب در جامعه، به صورت عادت در آید.”

او می افزاید: “در کنار ایجاد محرومیت ها و موانع قانونی، باید اقدامات فرهنگی جدی هم انجام داد. به این ترتیب تنها عده خاصی هستند که مصرف کننده پنهانی مشروب می شوند. این گروه که در اقلیت خواهند بود، همان هایی هستند که باید به خاطرشان قوانین محدود کننده وضع شود.”

وی حتی پیش تر هم رفته و می گوید: “جلوگیری از مصرف مسکرات در جامعه می تواند مانند صدر اسلام مرحله به مرحله باشد.”

محمد حسین، یکی دیگر از راه های کاهش مصرف الکل که از آن به عنوان “ام الفساد” یاد می کند را افزایش عدالت اجتماعی می داند. به عقیده او بیشتر کسانی که مصرف کننده مشروبات الکلی هستند، برای فرار از ناراحتی های خانوادگی و شغلی به این کار رو می آورند.

به این ترتیب به نظر او با تحقق شعار دولت جدید، یعنی عدالت محوری، یکی از مسایل گریبانگیر جامعه ایران که از نظر مذهبی ها به عنوان یک معضل دیده می شود، بر طرف خواهد شد.

 




دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: پنجشنبه 14 آبان 1388 01:34 قبل از ظهر